November 26, 2006 at 6:53 am | Posted in Din Vishesh, Great Writings | Leave a comment

WE, THE PEOPLE OF INDIA, having solemnly resolved to constitute India into a SOVEREIGN SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC and to secure to all its citizens:

JUSTICE, social, economic and political;

LIBERTY of thought, expression, belief, faith and worship;

EQUALITY of status and of opportunity;

and to promote among them all

FRATERNITY assuring the dignity of the individual and the unity and integrity of the Nation;



Morality(?) in Vedas.

November 23, 2006 at 3:25 pm | Posted in लेख, Great Writings | 6 Comments

If you think vedas as the base of your religion,take the evidence of the morality(?) in your Vaidik Dharma. Following is the translation of the original text in Rigveda taken from ‘Riddles In Hinduism’ by Dr.Babasaheb Ambedkar:-


As to morality there is hardly any discussion about it in the Rig-Veda. Nor does the Rig-Veda contain elevating examples of moral life. Three illustrations of cases on the other side may well be given:

First is the conversation between Yama and Yami who were brother

and sister.

“(Yami speaks). I invite my friend to friendship, having come over the vast and desert ocean may Vedhas, after reflecting, place in the earth the offspring (of thee) the father, endowed with excellent qualities.”

“(Yama speaks). Thy friend desires not this friendship, for although of one origin, she is of a different form; the hero sons of the great Asura (are) the upholders of heaven, enjoying vast renown.”

“(Yami speaks). The immortals take pleasure in (a union) like this which is forbidden to every mortal; let thy mind then concur with mine, and as the progenitor (of all) was the husband (of his daughter), do thou enjoy my person”

“(Yama speaks). We have not done what was done formerly; for how can we who speak truth, utter now that which is untrue? Gandharva (the sun) was in the watery (firmament), and the water was his bride. She is our common parent, hence our near affinity.”

“(Yami speaks). The divine omniform generator Twashtri, the progenitor, made us two husband and wife, even in the womb; none frustrate his undertaking; earth and heaven are conscious of this our (union).”

“(Yama speaks). Who knows anything of this (his) first day (of existence)? Who has beheld it? Who has here revealed it? The dwelling of Mitra and of Varuna is vast. What sayest thou, who punishest men with hell?”

“(Yami speaks). The desire of Yama hath approached me Yami, to lie with him in the same bed; I will abandon my person as a wife to her husband; let us exert ourselves in union like the two wheels of a wagon.”

“(Yama speaks). The spies of the Gods, which wander upon earth, never stop, never close their eyes. Associate quickly, destructress with some other than with me, and exert yourselves in union, like the two wheels of a wagon.”

“(Yami speaks). To him (Yama) let every whorshipper sacrifice both day and night, on him let the eye of the Sun repeatedly rise; (for him may) the kindred pair (day and night unite) with heaven and earth. Yami will adhere to the non-affinity of Yama.”

“(Yama speaks). The subsequent ages will come, when sisters will choose one who is not a brother (as a husband); therefore, auspicious one, choose another husband than me, and make thine arm a pillow for thy mate.”

“(Yami speaks). Is he a brother whose sister has no lord? Is she a sister (whose brother) misfortune approaches? Overcome by desire, I strongly urge this one request; unite thy person with mine.”

“(Yama speaks). I will not unite my person with thine; they call him who approaches a sister, a sinner. Enjoy pleasure with some other than me; thy brother, auspicious one, has no such desire.”

” (Yami speaks). Alas, Yama, thou art feeble; we understand not thy mind or thy heart. Some other female exbrances thee as a girth a horse, or as a creeper a tree.”

“(Yama speaks). Do thou, Yami, embrace another; and let another embrace thee as a creeper a tree; seek his affection, let him seek thine; and make a happy union.”

“May Agni, the destroyer of the Rakshasas consenting to our prayer, drive hence (the evil spirit) who (in the form of) sickness assails thine embryo, who, as the disease durnaman, assails thy womb.”

“May Agni concurring in our prayer, destroy the cannibal who, as sickness, assails thine embryo, who, as the disease durnaman, assails thy womb.”

” May we exterminate from hence (the evil spirit) who destroys the impregnating energy, the germ as it settles, the moving embryo, who seeks to destroy (the babe) when born.”

” May we exterminate from hence (the evil spirit), who separates thy thighs, who lies between husband and wife, who entering thy womb, devours (the seeds). May we exterminate from hence (the evil spirit), who in the form of brother, husband, or paramour, approaches thee, and seeks to destroy thy offspring.”

” May we exterminate from hence (the evil spirit) who, having beguiled thee by sleep or darkness, approaches thee, and seeks to destroy thy offspring.”



I may state that I have deliberately omitted a good many obscene passages to be found in the Rig-Veda and Yajur-Veda. Those who have any curiosity in the matter might look up the conversation between Surya and Pushan in Rig-Veda Mandal X. 85.37 and between Indra and Indrani in Rig-Veda. Mandal X. 86.6. A further obscenity will also be found in the Ashvamedha Section of the Yajur-Veda.

Leaving these obscenities aside and confining oneself to the prayer portion of the Rig-Veda can any one say that these are morally or spiritually elevating prayers?

As to philosophy there is nothing of it in the Rig-Veda. As Prof. Wilson observes there is in the Rig-Veda, which is the stock Veda, scarcely any indication or doctrinal or philosophical speculation, no allusion to the later notions of the several schools, nor is there any hint of metempsychosis, or of the doctrine intimately allied to it, of the repeated renovation of the world. The Vedas may be useful as a source of information regarding the social life of the Aryans. As a picture of primitive life it is full of curiosity but there is nothing elevating. There are more vices and a few virtues.


धाव घालेल विठू आता मोकळ्या झाल्या वाटा

November 18, 2006 at 1:53 pm | Posted in Great Writings | Leave a comment

 धाव घालेल विठू आता मोकळ्या झाल्या वाटा
धांव घाली विठू आत्तां चालू नको मंद । मज मारिती बडवे काही तरी अपराधं ।। अशी एक आर्त हाक चोखामेळ्याने अभंगाद्वारे आपल्या लेकुरवाळ्या विठुरायाला दिली होती सात- आठशे वर्षांपूर्वी. पण बडव्यांनी विठोबाला बाहेर पडू दिले नाही. संत सोयराबाईने पंढरीचे ब्राह्मणें चोख्याशी छळीले । तयालागी केलें नवल देवे ।। असे सांगत विठ्ठलासह देवांचा मोठा समूहच चोख्याच्या घरी आला असे म्हटले आहे. संत बंका त्याच्याही पुढे गेले आणि म्हणाले, बंका म्हणे ऐसा कृपाळू श्रीहरी । चोखीयाचे घरी राहे सुखे ।। संतांची, वारकऱ्यांची आभाळाएवढी श्रद्धा पाहून खरोखरच पांडुरंग घालमेला झाला असावा; पण तरीही बडव्यांचा तिढा सैल होत नव्हता. साने गुरुजींनी सत्याग्रह केला; पण तरी तो सैल झाला नाही. या सत्याग्रहानंतर कुणा एका बडव्याने विठ्ठलाच्या मूर्तीतील पंचप्राण काढून घेतले आणि एका कुपीत ठेवले असे आजही लोक सांगतात. असा हा पंढरीराया आता बडव्यांच्या नियंत्रणापासून पूर्णपणे मुक्त होतो आहे. सर्वसामान्यांचा देव असलेल्या पांडुरंगाला पुरोहितशाहीपासून मुक्त करण्याचा लढा काल-परवा विद्रोही साहित्यापर्यंत पोहोचला. यापूर्वी चंद्रभागेच्या तीरावर, विठुरायाच्या पायरीवर आणि स्वातंत्र्यसेनानी शेलारमामांच्या बेमुदत उपोषणानिमित्ताने मुंबईतल्या हुतात्मा चौकात आणि नंतर १९७३ च्या कायद्यात गाजत राहिला. विठुरायावर आमचाच हक्क आहे. इतिहासातल्या वेगवेगळ्या राजवटींनी तो मान्यही केला आहे असे बडवे आणि उत्पातांचे म्हणणे होते. एका अर्थाने देवावर मालकी कुणाची अशाच आशयाचा हा लढा होता. बडवे त्यात विजयी होत होते आणि लाखो भक्त आणि आंदोलक पराभूत होत होते. एकवीस वर्षे कायद्याचा कीस पाडत, पळवाटा शोधत, लोकशाही रचनेतील तरतुदींना आव्हान देत मुंगीच्या गतीने खटला पुढे सरकत राहिला. खटला जेवढा काळ चालेल तेवढा क
ाळ बडव्यांची सत्ताही चालणार होती. मुंबईच्या उच्च न्यायालयाने मात्र राज्य शासनाचा कायदा वैध ठरवून बडवे व उत्पातांचे वर्चस्व संपुष्टात आणले आहे. भक्तांच्या मते त्यांची विठुमाऊलीच मोकळी झाली आहे. आता ती सहज भेटेल. तिला डोळे भरून पाहता येईल.

स्वातंत्र्यानंतर संस्थाने जशी खालसा झाली तशी ठिकठिकाणी असलेल्या प्रमुख मंदिरांतील पुरोहितांच्या विशिष्ट घराण्यांची राजवटही खलास झाली. तिरुपती बालाजी मंदिर असेल किंवा शिर्डीचे साईबाबा मंदिर असेल तेथे शासननियुक्त विश्‍वस्थांमार्फत कारभार चालू आहे. तेथील पारंपरिक पुरोहितांनी कायद्याला फार मोठा विरोध केला नाही; पण पंढरपुरात मात्र तो झाला. पंढरपूरसाठी तयार झालेल्या खास कायद्यालाही जुमानायचे नाही असे बडव्यांनी ठरवले. १९७३ चा कायदा १९८५ मध्ये अमलात आला पण तोही अंशतःच. विठोबाच्या चरणी जमा होणारी सारी संपत्ती बडवे आणि रुक्‍मिणीमातेच्या चरणी जमा होणारी संपत्ती उत्पातांच्या मालकीची होत होती. दर्शनासाठी येणाऱ्या भक्तांच्या बाबतीत त्यांची वर्तणूक एकाधिकारशाहीची, हुकूमशाहीची होती. कुणालाच ते जुमानत नव्हते. कशालाच जबाबदार राहत नव्हते. देव आपल्या मुठीत आहे या न्यायाने वर्षानुवर्षे हा कारभार सुरू होता. शेकडो मैल वाट तुडवत विठुरायाच्या दर्शनाची आस घेऊन येणाऱ्या असंख्य वारकऱ्यांना अनेक वेळा विठोबाऐवजी बडव्यांचेच दर्शन घेऊन माघारी जावे लागायचे. काहींच्या वाट्याला शिव्या नि शाप यायचे. या साऱ्यांची चौकशी करण्यासाठी नोव्हेंबर १९६८मध्ये एक सदस्यीय नाडकर्णी समिती नेमली आणि समितीलाही हेच विदारक सत्य आढळून आले. विठुमाऊलीचे दर्शन हा श्रद्धेचा, भक्तीचा भाग नव्हे, तर तो धनशक्तीचा भाग बनवला गेला. श्रीमंत भक्तांना हवे तसे दर्शन आणि गरिबाने चंद्रभागेतच राहून हात जोडायचे अशी एक टोकाची विषमता देवाच्या दारात तयार झाली होती. मंदिरात दोन प्रकारे पैसा जमतो. एक विठुरायाच्या पायाशी आणि दुसरा व्यवस्थापन समितीच्या दानपेटीत. भक्तांनी विठुरायाच्या चरणीच दक्षिणा टाकावी यासाठी बडवे उघडपणे विविध मार्ग अवलंबतात. कारण हा पैसा त्यांच्या मालकीचा असतो.
अधिक पुण्य मिळवायचे असेल तर मूर्तीच्या जवळच अधिक पैसा पडायला हवा असे एक धार्मिक अर्थकारण तयार झाले होते. देवाच्या पायाला स्पर्श करणारा पैसा कितीही आला तरी त्याचा हिशेब देण्याची जबाबदारी बडव्यांवर नव्हती. बडवे श्रीमंत होत गेले आणि भक्त आपल्या मोकळ्या खिशाला दोश देत राहिले. पैसा गोळा करण्याच्या प्रश्‍नावरून बडवे आणि शासन यांच्यातच भांडणे झाली आहेत असे नव्हे तर ती बडव्या-बडव्यांमध्येही झाली आहेत. गाजली आहेत. पैसा ट्रेजरीतला असो नाही तर देवाच्या पायाजवळचा तो कलह कसा निर्माण करतो हेही विठुरायाने पाहिले. भक्त आणि बडव्यांच्या वादातून पोलिसांत आणि पुढे न्यायालयात गेलेली प्रकरणेही विठुरायाने पाहिली आहेत. एकूणच आपल्या भक्तांच्या अडवल्या जाणाऱ्या वाटाही पाहिल्या आहेत.

पंढरपुरातील विठोबाचे देवस्थान एकाच वेळी अनेक कलहांचे केंद्र बनवले जात होते. कलहाचा मुख्य केंद्रबिंदू अर्थकारणात आहे. शासनाने नेमलेल्या समितीने मंदिराचा विकास करायचा, शासनाचे पैसे खर्च करायचे आणि बडव्यांनी मात्र यापैकी काहीच न करता फक्त पैसा गोळा करायचा असे चित्र निर्माण झाले. गुंतवणूक शासनाची आणि विकास बडव्यांचा असा हा प्रकार होता. मंदिराच्या अवतीभोवती विविध कारणांनी तयार झालेली विषमता सामाजिक कलहाचा विषय बनली, तर पूजेवर आमचाच हक्क आहे आणि तो वंशपारंपरिक आहे या दाव्यामुळे धार्मिक कलह तयार झाला. एकाच वेळेला अनेक कलहांत अडकण्याची वेळ या तीर्थस्थानावर आली. विशेष म्हणजे सर्वसामान्य वारकरी आपला छळ विसरून हरिनामाच्या गजरात गुंग होत होता. विठोबा जाते ओढणाऱ्या जनीकडे, चिखल तुडवणाऱ्या गोरा कुंभाराकडे, कांद्याला विठाई म्हणणाऱ्या सावता माळीकडे आणि गुरे ओढणाऱ्या चोख्याकडे जातो तसा तो आपल्याकडेही येणारच अशा एका ठाम विश्‍वासामुळे असंख्य वारकरी बडव्यांच्या दंडेलीकडे दुर्लक्ष करीत होते. आता उच्च न्यायालयानेच ही दंडेली संपवली आहे. उद्या कदाचित हे बडवे सर्वोच्च न्यायालयात जातील, पुन्हा कालहरण करतील, कायद्यातील पळवाटा पुन्हा शोधतील हे ओघानेच आले. शासनानेही सर्वोच्च न्यायालयात ठामपणे भूमिका मांडावी. प्रकरण लवकरात लवकर निकाली निघावे यासाठी प्रयत्न करावा. विठोबा व त्याच्या लाडक्‍या नि कष्टकरी भक्तांची सहज भेट होईल यासाठी प्रयत्न करावेत. देवस्थानावर शासनाची सत्ता आली म्हणजे जादूच्या कांडीप्रमाणे रात्रीत चमत्कार घडेल, असे समजण्याचे कारण नाही. ज्या देवस्थानांत शासनाची राजवट आहे तेथील सर्व कारभार धुतल्या तांदळासारखा आहे, असे कुणीही म्हणत नाही. तेथील वादही न्यायालयात पोहोचले आहेत. तेथेही अनागोंदी चालू आहे. तेथेही दर्शनासाठी वेगळे अर
्थकारण राबविण्यात येत आहे. बाहेरचे राजकारण मंदिराच्या गाभाऱ्यापर्यंत पोहोचले आहे. एखाद्याची राजकीय सोय म्हणून, एखादा कार्यकर्ता कुठे तरी रिचवायचा म्हणूनही देवस्थान समित्यांकडे पाहिले जाते. मंदिराचा सोपान वापरून अनेक जण सक्रिय राजकारणात येतात. धर्मस्थळाचा हा आधुनिक वापरही शासनाच्या आशीर्वादानेच चालू आहे. या सर्व पार्श्‍वभूमीवर भक्तांना दिलासा देणारी, देवदर्शनाची त्यांची आस पूर्ण करणारी एक निकोप व्यवस्था तयार करायला हवी. अन्य व्यवस्थांवरचा सामान्य माणसाचा विश्‍वास कमी होऊ लागला, की देवस्थानांसमोरची गर्दी वाढते आहे, हेही शासनाने लक्षात घ्यायला हवे. पंढरपूरचे विठ्ठल मंदिर म्हणजे कोट्यवधी लोकांच्या भक्तीचा एक सहज सुंदर हुंकार आहे हेही बडव्यांनी कधी तरी समजून घेऊन हवे. ज्याचा देव त्याच्या हवाली केला, असे आनंदाने सांगायला हवे.

(साभार-दै.सकाळचा अग्रलेख)


October 17, 2006 at 1:54 pm | Posted in Great Writings | 4 Comments

चंद्रशेखर शिखरे यांचे प्रतिइतिहास हे पुस्तक जिजाई प्रकाशनातर्फे प्रकाशित करण्यात आले आहे. शिवयारांच्या आयुष्यावर झगझगीत प्रकाश टाकणारे हे पुस्तक खरच अभ्यासपुर्ण आहे. या पुस्तकास आ. ह. साळुंखे यांची प्रस्तावना लाभली असून पुरुषोत्तम खेडेकर यांनीसुद्धा या पुस्तकाच्या सुरुवातीस आपले मनोगत स्पष्ट केले आहे. स्वतः लेखकाने प्रति इतिहास हे नाव ठेवण्यामागची व एकंदरीतच पुस्तक लिहिण्यामागची भुमिका स्पष्ट केली आहे.

१) Hindu king and Islamic India चे मिथक.

या भागामध्ये शिवाजीराजे खरंच फक्त हिंदुंचे राजे होते का? त्यावेळचा भारत खरंच इस्लामिक होता का? यासारख्या प्रश्नांचे साधार विवेचन केले आहे. James Lane सारख्या परकीय लेखकच्या लेखनामागे कोणती प्रेरणा असावी? या मुद्द्यावर तर्कपुर्ण विवेचन केले आहे.

गोब्राह्मणप्रतिपालक की कुळवाडीभूषण?,शिवराज्याभिषेकाचा वाद, शिवरायांचे खरे गुरू, रामदासांना शिवरायांचे गुरू बनवण्याचा कट, स्वनामधन्य शिवशाहीर ब.मो.पुरंदरे, ई. भाग मुळातून वाचावे असेच आहेत.

जिजाऊ वंदना

October 1, 2006 at 12:32 pm | Posted in जय जिजाऊ !, Great Writings | Leave a comment

जिजाऊ वंदना ही शिवधर्माची अधिकृत प्रार्थना आहे. सर्व जिज्ञासू आणि शिवधर्मियांसाठी ही जिजाऊ वंदना येथे उपलब्ध करून देत आहे.

जिजा माऊली गे तुला वंदितो मी,
जिजाऊच साक्षात वात्सल्य नामी ॥धृ॥

तुझ्या पाऊली लीन आम्ही सदाही,
तुझ्या साऊली हीन कोणीही नाही;
नसे दास कोणी नसे राव-स्वामी ॥

तुझ्या धाडसाचे धडे दे आम्हाला
तुझ्या पाडसाच्या स्मृती सोबतीला;
तयांच्या सवे गाजवू शौर्य आम्ही ॥

तुझी सावली सर्व काळी असू दे,
कुठे दुःख कोणास काही नसू दे;
नसू दे अनारोग्य अंधार यामी ॥

तुझ्या प्रेरणेने घडो देशसेवा,
तुझ्या चिंतनाने सुखी काळ जावा;
घडो अंत तो शांत साफल्यगामी ॥

जय जय जिजाऊ ऽऽऽ- जय जिजाऊ !

टीप- जिजाऊवंदना एकट्याने अथवा सामुहिक म्हणता येऊ शकते. मनातल्या मनात डोळे मिटून प्रर्थनेसारखे वंदन करता येते. सामुहिक ठिकाणी हात जोडून वंदना म्हणावी.

Depicting Buddha as Hindu

September 9, 2006 at 2:10 pm | Posted in Great Writings | Leave a comment
               For last two three years, Sangha-parivar is trying to depict to the international community, that they respect the Buddha. While doing that they use terminology depicting him as a Hindu. About Ambedkar also, similar thing is seen, books are written to show the work of Hegdewar and Ambedkar was same. We find Shankaracharyas garlanding the photo of Dr. Ambedkar. We find Brahmanic dignitaries like Sankaracharya paying a visit to Nagpur Diksha-bhoomi to pay tributes. Declaring Buddha as an avatara of god was the beginning

They declared the Buddha as an avatara of Vishnu, some times around eighth century, as a verse to this effect from Matsya Purana is engraved in a monument at Mahabalipuram. The process seems to be completed by the time of Jaydeo writing “Gita Govind” in 12th century, including Buddha’s name in it. We are also aware that an average Brahmin takes a great pride that Buddhism was driven away from this land by Adi-Sankara.

How a non-existent religion can die?

About declaring the Buddha as ninth avatara of Vishnu, L. M. Joshi observes that it was a “remarkable cultural feat”, achieved by the Brahmanic Puranas, which later caused confusion in the minds of people with the result that Buddhism came to be treated as a “heretical” and “aesthetic” branch of Brahmanism.

The present scholars like P. V. Kane, Radhakrishnan and even Swami Vivekanand, have pushed this confusion further back to the time of origin of Buddhism, by saying that Upanishadas are the origin of Buddhist thought. To this list must be added the name of B. G. Tilak, who devoted a full chapter in “Gita Rahashya” to prove that Buddhism was an off-shoot of Hinduism, (and one more chapter for proving that Christianity arose from Buddhism and hence eventually from Hinduism). Commenting Swami Vivekanada’s statement that the Swami and other Hindus did not understand Buddha’s teachings to be an honest confession, Joshi observes:

“… Not only the ancient and medieval brahmin teachers did not understand Buddhism; modern scholars born into the Brahmanical tradition have not shown any better understanding. Shankara, Kumarila, Udayana, and Sayana- Madhava did not understand Buddhism. This is true also of Tagore, Gandhi, Coomaraswamy and Radhakrishnan. …” [L. M. Joshi, “Aspects of Buddhism in Indian History”, Buddhist Publication Society, Candy, 1973, (Wheel publ. 195/196), p.12]

Showing a great surprise of Brahmanic scholars claiming both that Buddhism was just a refined “Hinduism”, and also claiming with pride that Buddhism was driven away by the Brahmanas and it has died down, he sarcastically observes:

“… The causes of the decline of Buddhism in India are attributed either to Tantrika practices or to Muslim invasion, or to both. Nobody even imagines that if Buddhism were only a “reformed” or “refined” version of “Hinduism” how it could be said to have declined and died away while “Hinduism” is still flourishing and is the faith of majority of Indians. Buddhism can be said to have declined only when there was evidence for its existence at a certain period in Indian history apart from the existence of “Hinduism”. If Buddhism did not exist apart from Brahmanism or “Hinduism” it did not die at all. A non-existent tradition or way of life does not die. The theory of decline of Buddhism, from the standpoint of “traditional” history is a false theory. On the other hand, if the decline of Buddhism in India was a historical fact, the theory of its origin as a “reformed” Brahmanism is a false one and must be discarded.” [L. M. Joshi, Ibid., p.14]

I feel that our friends of Buddhism from abroad, who visit Indian Buddhist centres, as a mark of great respect and reverence to the Buddha, should be warned of the practices of present day Sangha- parivar. The institutions like those of shri Jaysuriyaji could play a great role in this.

REproduced From

“गुलामांचा आणि गुलाम करणारांचा धर्म एक नसतो”

September 6, 2006 at 3:48 am | Posted in Great Writings, speeches | Leave a comment

जय जिजाऊ!
      आपल्यापैकी बऱ्याच जणांनी डॉ. आ. ह. साळुंखे यांचा “गुलामांचा आणि गुलाम करणारांचा धर्म एक नसतो” हा लेख मुळात वाचला असेल.काहींनी वाचला नसेलही. खरंच वाचावा आणि विचार करावा असाच तो लेख आहे. ‘आहं’चे त्याच नावाचे पुस्तकही प्रकाशित झालेले आहे.त्या संपुर्ण पुस्तकाचा इंग्रजी अनुवाद या महाजालावर  नज़रेस पडला.आपल्या सर्वांच्या मदतीसाठी हा दुवा-

Tranalation Of Ballad Of Shivaji Maharaj By Mahatma Phule

August 31, 2006 at 10:31 am | Posted in Great Writings | 1 Comment

Oh (Shivaji) Maharaj, speak with us, please ! Why have you stopped (given up) speaking with us? You took as your companions the simple peasants (of Maharashtra). You made the (half) naked (folk) into soldiers. You braved the scorching heat of the Sun, and were not afraid of the (pouring) rains. you wandered high and low over the mountains (and through the cavers) and, thus brought the Mohammedans to heel (subjugated them). sometimes, you resorted to plunder the (enemy’s) territory, but took care to foster and encourage your own countrymen (compatriots). You displayed extraordinary intellectual powers and thereby cast your magic spell over all in the country. Though the state exchequer was full, he (Shivaji) was most economical in his expenditure(he managed the state finances very prudently. He allowed the soliders a certain share in the state treasury (exchequer), as he never coveted wealth (for its own sake) (was never avaricious), as he never coveted wealth (for its owns sake ) (was never avaricious). He was eternally vigilant, and banished idleness and sloth (from his own life). He was ever mindful of (he never neglected) his cavalry units- be they every so small, or great. He was pre-eminently the first king among all the Kshatriyas, and nobody could hold a candle (up) to him (je was in a class by himself, non-pareil). He was unrivalled (deeply skilled) in subtle trcikes and stratagems (of state-craft) and used to impress and persiade the common folk to join his side (support his cause). He was intrepid and undaunted in calamities and saved himself most skilfully and dexterously (he came off unscathed through all calamities). He used to capture forts and other territories from the enemy by resorting to secret and furtive tactics. He used to fight with (and vanquish) the traitors first, and, then, would engage himself in a great battle(with the enemy).Even when he was engulfed in (a number of ) battles, he was ever mindful of his subjects and always endeared himself to the ryots.(the ryots were ever close to his heart). He was never impervious (indifferent) to the welfare of the ryots, and always enacted new laws (which were beneficial to the common people). He used to pay attention even to the meanest of the mean among his subjects), and everybody’s interests were safeguarded by him. (Nobody was neglected). He was of a diminutive stature, and always relied more on resourcefulness and clever stratagems than on physical moght. He has a pleasant, attractive mien and it was a veritable seal (imprint) inscribed with jewel-like virtues and graces. He was also un-assuming that he never took liberties with others, and was guileless and innocent by temperament (at home). His conversation was sweet and pleasant. He was thoughtful and resonable (by temperament), and, thus, would establish his supremacy (over ohters). He strove ceaselessly for the welfare of (his subjects), and kept many of his relatives in his employ ( as retainers and faithful followers). Sometimes he used to wroth with those whom he had pampered (who were very dear to him). Having read historical records in English, I designate Chhatrapati Shivaji as a scion of the Kshatriya race who was thoroughly exposed (made fun of, discomfited) the inquities of the Brahma, Jotirao Phule has sung the praises of (eulogised) the son of a Shudra (Shivaji Maharaj) who has the authentic and chief overlord of the Peshwas. I chant (recite) the ballad of Shivaji Mharaj), the darling son of Jijabai, who proved to be the scourge of the Mohammedans. I, hereby, chant (recite) the ballad (Saga) of Chhatrapati Shivaji Bhonsle who was an adorement of (celebrated and famous among) the toiling peasants.

         Reproduced from

Create a free website or blog at
Entries and comments feeds.